Deze website is een catalogus van de planten in onze schaduwtuin. Als fervente liefhebbers van schaduwplanten wilden we in eerste instantie een overzicht voor onszelf creëren. Misschien kunnen ze ook een inspiratie zijn voor jouw schaduwborder of schaduwtuin. Neem gerust contact met ons op als u meer informatie wenst over een specifieke plant.
Polygonatum odoratum (Mill.) Druce
Polygonatum odoratum (Mill.) Druce is een van de meest karakteristieke en wijdverspreide soorten uit de aspergefamilie (Asparagaceae). Zijn inheemse verspreidingsgebied is gigantisch en omvat het volledige gematigde bioom van Europa (inclusief de Benelux) tot aan Japan. Je vindt hem vooral op drogere, kalkrijke gronden, in lichte bossen en in de duinen.
Stengel (Groeiwijze): De plant blijft met een hoogte van 15 tot 50 centimeter een stuk lager en compacter dan de meeste van zijn familieleden. De kale stengel groeit schuin opgaand en buigt naar de top toe licht door. Het absolute sleutelkenmerk is dat de stengel scherp hoekig en kantige (duidelijk geribd) is. Dit is het belangrijkste verschil met de eveneens inheemse Gewone salomonszegel (P. multiflorum) en de Breedbladige salomonszegel (P. latifolium), die beide een perfect ronde, gladde stengel hebben.
Bladeren: De bladeren staan verspreid, maar zijn zo gedraaid dat ze zich min of meer naar één zijde richten, vaak ietwat omhooggericht. Ze zijn elliptisch tot eivormig (5–10 cm lang). De bovenzijde is helder tot blauwgroen; de onderzijde is volledig kaal en berijpt. Hiermee onderscheidt hij zich van P. latifolium, waarvan de bladeren aan de onderkant juist zacht behaard zijn, en van de reusachtige Chinese P. kingianum, waarvan de bladeren in kransen staan en eindigen in opgerolde grijp-ranken.
Bloemen: Zoals de naam odoratum ("geurend") al verklapt, zijn de bloemen sterk en zoetzoet geurend (een amandel- of lelietje-van-dalengeur). Dit is uniek, want de bloemen van P. multiflorum en de Aziatische P. lasianthum zijn nagenoeg geurloos. De bloemen hangen meestal solitair of per twee aan korte steeltjes in de bladoksels, in tegenstelling tot de rijkere bloemtrossen (2 tot 6 bloemen) van P. multiflorum en P. cyrtonema. De bloembuis is strak cilindrisch (1,5–2,5 cm lang), helderwit met groene tippen, en mist de typische insnoering ("wespentaille") in het midden die zo kenmerkend is voor P. multiflorum. De binnenzijde van de bloem is volledig glad, wat hem onderscheidt van P. lasianthum, die daar wollige haartjes heeft.
Wortelstok: Ondergronds bevindt zich een vlezige, wittige, kruipende wortelstok. Deze is slank en cilindrisch met de iconische ronde littekens. Hij mist de massieve, knoestige gember-achtige klompenvorm van de puur Chinese soorten zoals P. cyrtonema.
Vruchten: In de herfst produceert de plant bolronde bessen die rijpen naar een glanzend blauwzwarte of diepzwarte kleur.
hybridum
Polygonatum x hybridum Brügger
Polygonatum × hybridum Brügger is een algemeen geaccepteerde natuurlijke én gecultiveerde hybride uit de aspergefamilie (Asparagaceae). Het is een kruising tussen de twee bekendste Europese inheemse Salomonszegels: de Gewone salomonszegel en de Welriekende salomonszegel. De officiële kruisingsformule luidt:
Polygonatum multiflorum x Polygonatum odoratum
Omdat het een hybride betreft, vertoont Polygonatum × hybridum kenmerken die exact het midden houden tussen beide ouders, al is de plant vaak een stuk robuuster en groter.
Stengel: De plant is een overblijvende, wortelstok-geofyt (rhizomatous geophyte). De stengels schieten krachtig omhoog en bereiken een hoogte van 60 tot 90 centimeter (soms zelfs meer dan een meter). De stengel is elegant overbuigend en licht hoekig of aan één zijde afgeplat, waarmee hij precies tussen de ronde stengel van P. multiflorum en de scherp kantige stengel van P. odoratum in zit.
Bladeren: De bladeren staan verspreid, maar neigen zich in twee strakke rijen naar de zijkanten te richten. Ze zijn breed eivormig tot elliptisch (groter dan die van beide ouders), helder groen aan de bovenzijde en licht grijsgroen berijpt aan de onderzijde.
Bloemen: De bloeiperiode valt in mei en juni. Uit de bladoksels hangen slanke bloemstelen die zich splitsen en meestal 2 tot 5 bloemen dragen. De bloemen zijn langwerpig buisvormig (tot 2,5 cm lang), melkwit van kleur met een zachte groenachtige tip aan de uiteinden. Ze zijn heel licht geurend.
Wortelstok: Ondergronds bevindt zich een dikke, vlezige, horizontaal kruipende witte wortelstok die snel dichte kolonies vormt.
Omdat het een hybride is, is de plant nagenoeg volledig steriel. Waar de ouders in het najaar volop donkerblauwe bessen dragen, produceert de hybride zelden tot nooit vruchten.
Inheems in België, Centraal-Europa, Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, Spanje, Zwitserland.
Officiële taxonomische autoriteit
De Zwitserse botanicus Christian Georges Brügger beschreef deze hybride voor het eerst in het jaarverslag van de Naturforschende Gesellschaft Graubündens (gepubliceerd in 1886).
Over Christian Georges Brügger (1833-1899)
Christian Georges Brügger was een vooraanstaande Zwitserse botanicus, logicus en natuuronderzoeker. Hij was lange tijd professor in de natuurlijke historie aan de kantonsschool in Chur en later de oprichter en conservator van de botanische tuin van de universiteit van Zürich (de Botanischer Garten Zürich).
Brügger was een absolute expert op het gebied van de alpenflora, in het bijzonder die van het kanton Graubünden. Hij had een scherp oog voor detail en was zijn tijd ver vooruit op het gebied van de floristiek en hybridisatie. Waar veel 19e-eeuwse botanici vreemde tussenvormen van planten direct als een 'nieuwe soort' classificeerden, herkende Brügger dat veel van deze varianten in feite natuurlijke kruisingen (hybriden) waren tussen reeds bekende planten.
Zijn publicatie van Polygonatum × hybridum in de late 19e eeuw was het directe resultaat van zijn nauwkeurige veldwerk, waarbij hij zag dat op plekken waar bossen met P. multiflorum en drogere kalkhellingen met P. odoratum in elkaar overliepen, deze krachtige tussenvorm spontaan de kop opstak.