Veratrum lobelianum

De Veratrum lobelianum, 'witte nieswortel' in de volksmond, heeft bladeren die breed-ovaal tot bijna cirkelvormig zijn.  Het bladoppervlak is diep 'geplooid' langs de nerven, vergelijkbaar met een gevouwen waaier of een accordeon. Dit geeft de plant een unieke, bijna exotische textuur. De bloemen groeien in een enorme, vertakte piramidale pluim (een tros van trossen) aan de top van de stengel. Deze pluim kan wel 30 tot 50 cm lang zijn. De bloemen komen pas op nadat de plant volledig volwassen is (vaak pas na 10 jaar). 

Veratrum lobelianum slaat een directe brug tussen de moderne botanie en de renaissance. De botanische naam van deze specifieke soort is een eerbetoon aan de invloedrijke Vlaamse arts en plantkundige Mathias de Lobel (1538-1616), die zijn naam latiniseerde tot Matthaeus Lobelius. Hij werd vooral bekend door zijn werk Kruydtboeck oft beschrÿuinghe van allerleye ghewassen, kruyderen, hesteren ende gheboomten, dat hij samen met Christoffel Plantijn in 1581 uitgaf. De Lobel was een pionier in de systematiek; hij was een van de eersten die planten niet alleen indeelde op hun veronderstelde geneeskrachtige werking, maar op basis van hun uiterlijke kenmerken, zoals de vorm van het blad.

 Als lijfarts van Willem van Oranje en later van de Engelse koning Jacobus I, bekeek De Lobel de plantenwereld met de blik van zowel een wetenschapper als een medicus. Hij was zich dan ook terdege bewust van de krachtige, doch gevaarlijke eigenschappen van de Veratrum-soorten, die rijk zijn aan giftige alkaloïden.

Hoewel Mathias de Lobel vandaag de dag bij het grote publiek wellicht bekender is vanwege het populaire blauwe tuinplantje Lobelia, vormt de Veratrum lobelianum een veel robuuster en historisch monument voor zijn nalatenschap.