Woodsia obtusa

Botanische auteur: (Spreng.) Torr., Fl. N. Middle Sections U.S. 1: 302 (1824) | Basioniem: Polypodium obtusum Spreng. (1804) | Familie: Woodsiaceae | Herkomst: Oostelijk en Midden-Noord-Amerika (van Quebec en Minnesota tot Texas en Florida) op kalksteenrotsen en schaduwrijke kliffen.

Woodsia obtusa is een karakteristieke Noord-Amerikaanse rotsvaren die in 1804 door Kurt Sprengel werd beschreven als Polypodium obtusum en in 1824 door John Torrey werd overgeheveld naar het geslacht Woodsia. Fylogenetisch betreft het een tetraploïde soort (2n = 76) die behoort tot de familie Woodsiaceae. De plant heeft zich op unieke wijze aangepast aan het overleven op steile, schaduwrijke kalksteenkliffen, rotswanden en oude steenmuurtjes waar weinig andere planten kunnen wortelen.

Morfologisch bouwt Woodsia obtusa een gedrongen, compacte pol op van 20 tot 40 cm hoog. Uit een korte, dichte wortelstok ontspruiten bipinnatofide frondes met een stevige, strogele tot roodbruine stipe die bezet is met klierharen en smalle, transparante schubben. De pinnae zijn eivormig-oblong met afgeronde, gestumpte pinnulae (obtusa = 'afgestompt') die aan de randen fijn gekarteld zijn. Het bladweefsel voelt zacht-geklierd aan en vertoont een frisse geelgroene kleur die gedurende het gehele seizoen mooi helder blijft.

De sporen- en indusiamorfologie van het geslacht Woodsia is een van de meest fascinerende binnen de varenwereld. Aan de onderzijde van de fertiele pinnulae bevinden zich ronde sori die centraal geplaatst zijn op de zijnerven. Het indusium bevindt zich onder de sorus (inferieur indusium) en vormt oorspronkelijk een bekervormig omhulsel rond de sporangia. Bij sporenrijping splijt dit bekertje vanuit het midden open in verscheidene stervormig uitwaaierende, vliezige lobben of franjes die onder de rijpende bruine sporangia zichtbaar blijven.

In de tuinbeplanting is Woodsia obtusa een uitstekende keuze voor de schaduwrijke rotstuin, muurkronen, troggen en kalkrijke stenige borders. De plant heeft een grote behoefte aan een uitstekend drainerende, minerale bodem met voldoende kalk en een matige portie humusrijke grond. Ze verdraagt drogere omstandigheden in de zomer veel beter dan de meeste andere bosvarens. De soort is extreem winterhard (-30°C, USDA zone 4a) en overleeft strenge vorst zonder enige moeite.