Dryopteris intermedia

Botanische auteur: (Muhl. ex Willd.) A.Gray, Man. Bot. (ed. 1) 630 (1848) | Basioniem: Polypodium intermedium Muhl. ex Willd. (1810) | Familie: Dryopteridaceae | Herkomst: Oostelijk Noord-Amerika (van Newfoundland tot Georgia en Minnesota) op rijk vochtige bosvloeren.

Dryopteris intermedia (bekend als de Fancy Fern of Intermediate Wood Fern) is een sierlijke, semi-groenblijvende Mannetjesvaren die oorspronkelijk werd beschreven door Gotthilf Henry Ernest Muhlenberg en Carl Ludwig Willdenow en later door Asa Gray in het geslacht Dryopteris werd geplaatst. De soort is wijdverspreid in de mesische loofbossen en rotsachtige ravijnen van Oostelijk Noord-Amerika. De plant vormt een elegante, vaasvormige rozet van 40 tot 80 cm hoog met buitengewoon fijn ingesneden loof.

Morfologisch is Dryopteris intermedia 3-voudig geveerd tot 3-pinnatofid met een kantachtige, bijna varen-fijne bladdeling. Het doorslaggevende determinatiekenmerk ten opzichte van verwante soorten (zoals Dryopteris carthusiana) is dat de onderste binnenste pinnula op de onderste pin korter is dan de daarnaast gelegen tweede pinnula. Bovendien zijn de stipe, de rachis en de onderzijde van het bladweefsel dicht bezet met microscopisch kleine klierharen, wat het blad bij kneuzing een lichte, harsachtige geur verleent.

De sporenorganen bestaan uit kleine, orbiculaire sori die mediaal op de zijnerfjes liggen geordend. Elk sorus wordt afgedekt door een persistent, niervormig (reniform) indusium dat dicht bezet is met klierharen. De sporenrijping vindt plaats in mid-zomer, waarbij de sori donkerbruin kleuren. De sporen kiemen gemakkelijk en de soort vertoont een regelmatige generatieve cyclus (diploïd, 2n = 82).

Voor de tuin is Dryopteris intermedia een van de meest gewaardeerde bosvarens vanwege haar fijne bladtextuur en hoge aanpasbaarheid. Ze gedijt uitstekend in de schaduw en halfschaduw op een vochthoudende, lichtzure tot neutrale, humusrijke bosgrond. De plant is extreem winterhard tot -30°C à -35°C (USDA zone 3b/4a) en blijft in beschutte winters grotendeels groenblijvend, wat haar tot een betrouwbare basisstructuur voor schaduwborders maakt.