Pellaea ovata

Pellaea ovata (Desv.) Weatherby is een opmerkelijke, rankendinge xerofytische varen die behoort tot de familie Pteridaceae en de onderfamilie Cheilanthoideae. De soort werd oorspronkelijk door Nicaise Auguste Desvaux beschreven als Pteris ovata en later door Charles Alfred Weatherby overgeheveld naar het geslacht Pellaea (Knopvarens). Haar natuurlijke verspreidingsgebied strekt zich uit van het zuiden van Texas en Mexico door Midden-Amerika tot in de Andes-regio van Zuid-Amerika (Argentinië en Bolivia). In haar herkomstgebieden groeit ze op droge, zonnige tot licht beschaduwde kalksteenhellingen, rotswanden en struikgewas op hoogtes van 500 tot 2500 meter.

Morfologisch wijkt Pellaea ovata sterk af van traditionele bosvarens door haar rankende, flexibele en krimpende bladarchitectuur. De frondes kunnen een lengte bereiken van 30 tot 80 cm en bezitten een dunne, zigzaggend gebogen rachis die zich makkelijk door omliggende vegetatie vlecht. De pinnulae zijn uitgesproken eivormig tot hartvormig (ovata), 1 tot 2 cm lang, en bezitten een delicate, berijpt blauwgrijze tot olijfgroene kleur. Het bladweefsel voelt zacht en licht lederachtig aan en is aan de onderzijde voorzien van spaarzame, hele fijne haartjes.

De sporen- en voortplantingsfysiologie is volledig aangepast aan droge rotshabitats. De sori zijn niet kogelrond, maar vormen continue marginale sporenbanden langs de gaafrandige zijranden van de eivormige pinnulae. Ze worden beschermd door een smal, vliezig pseudo-indusium dat gevormd wordt door de omgebogen bladrand. Bij droogte krullen de pinnulae licht in om verdamping te beperken, waarna ze na een regenbuik snel herstellen. De sporen bezitten een hoge kiemkracht onder minerale omstandigheden.

In de tuin is Pellaea ovata een unieke verschijning voor rotstuinen, droge muurkronen, verhoogde gravelbeds en mediterrane patio's. De plant heeft een absolute noodzaak aan een uitermate snel drainerende, minerale en humusrijke bodem, verrijkt met kalkgrint en grof zand. Te veel vocht in de winter is de voornaamste uitvaloorzaak. Aan een beschutte rotswand op een lichte schaduw- tot halfzonplek is ze matig winterhard (-8°C tot -12°C, USDA zone 8b/9a).