Adiantum aleuticum var. subpumilum is een uiterst zeldzame en sierlijke dwergvariëteit van de venusvaren. Oorspronkelijk werd de plant in de tweede helft van de 20e eeuw beschreven door de Amerikaanse pteridoloog Warren H. Wagner op basis van dwergpopulaties die groeiden op blootgestelde, windexposed serpentijn- en basaltrotsen langs de kust van Vancouver Island in Brits-Columbia. Botanisch onderscheidt deze variëteit zich van de typische soort door haar extreem compacte, gedrongen habitus en dwerggroei die zelfs in cultuur genetisch volkomen stabiel blijft.
Morfologisch vormt de plant dichte, kussenachtige polletjes van slechts 5 tot 12 centimeter hoog. De frondes zijn typisch pedaat (handvormig-geveerd) opgebouwd in een halfronde waaier, gedragen door glanzende, ebonietzwarte stelen. De afzonderlijke driehoekige tot wigvormige pinnulae (deelblaadjes) staan zeer dicht op elkaar ingeplant en vertonen een dichte, bijna overlappende rangschikking. Het loof heeft een frisse, diep olijfgroene tot blauwgroene kleur met een opvallend waterafstotende cuticula.
De voortplanting vindt plaats via sporen die rijp worden in de late zomer. De sori zijn ondergebracht in nier- tot maansikkelvormige pseudo-indusia langs de omgebogen bovenranden van de pinnulae. Hoewel de sporen kiemkrachtig zijn, breidt de plant zich in de tuin voornamelijk traag uit via haar korte, kruipende rhizoom. De vegetatieve vermeerdering door zorgvuldige scheuring van de pol in het vroege voorjaar is de meest betrouwbare methode om de raszuivere dwergvorm te behouden.
In de cultuur is Adiantum aleuticum var. subpumilum een fantastische aanwinst voor de vochtige rotstuin, het turfbed of een schaduwrijke trog. De plant vereist een zeer goed gedraineerde, doch permanent klamme, humeuze bodem met een neutraal tot lichtzure reactie. Zware klei en stilstaand water zijn fataal. De winterhardheid is uitstekend; de plant verdraagt moeiteloos temperaturen van -18°C tot -22°C (USDA zone 6a) mits de wortels beschut zijn tegen uitdroging en barre ijswind.
Deze andere producten kunnen je interesseren